RU globe
Басты бет
Бауыр аурулары
Бауырдың алкогольді емес майлы ауруы (БАЕМА)
фон фон

Бауырдың алкогольді емес майлы ауруы (БАЕМА)

Соңғы уақытқа дейін бауыр аурулары негізінен алкогольді теріс пайдалану немесе вирустық инфекциядан туындаған қабыну салдарынан дамиды деп есептелді. Алкоголь бұл органның зақымдануының маңызды себебі болып қала береді. Алайда, зерттеулер зиянды өмір салтына байланысты басқа факторлардың рөлін анықтады. Сондықтан классификацияда бауырдың жаңа ауруы пайда болды — молшылық ауруы - Бауырдың алкогольді емес майлы ауруы (БАЕМА). Бұл термин бауырдың май басуын сипаттайды, оның дамуы алкогольді асыра тұтынумен байланысты емес.

Әрбір төртінші ересек адам осы аурудан зардап шегеді: әлемде миллиардтан астам адам БАЕМА-мен өмір сүреді.1


баннер
Қазақстанда ересектер арасында БАЕМА таралуы - 20%


БАЕМА себептері



БАЕМА молшылық аурулары ретінде жіктеледі және денсаулыққа елеулі қауіп ретінде қарастырылады. Бірақ оның метаболикалық бұзылулармен байланысы толық зерттелмеген. Жақында Халықаралық ғылыми топ аурудың атауын оның метаболикалық табиғатын жақсырақ көрсететін "метаболикалық байланысты майлы бауыр ауруы" (БАЕМА) деп өзгертуді ұсынды. 2


БАЕМА тудыратын факторларды зерттеу жалғасуда. Бірақ оларды генетикалық немесе ішкі және сыртқы деп бөлуге болатыны белгілі. 

Мұндай факторлар ең көп зерттелген:





баннер

Семіздік


БАЕМА семіз адамдардың 70-90 % -да дамиды3




баннер

2 типті қант диабеті


БАЕМА қант диабетімен ауыратын әрбір екінші науқаста болады3





баннер

Предиабет - инсулинге төзімділік және қандағы глюкозаның жоғарылауы


Гепатит және майдың жиналуы БАЕМА кезінде инсулинге төзімділікті тудыратын негізгі факторлар болып табылады4





баннер

Жоғары қан қысымы


БАЕМА артериялық гипертензиясы бар науқастардың 70% - на дейін әсер етуі мүмкін5





БАЕМА симптомдары


БАЕМА жиі кездесетін симптомдарына мыналар жатады: 6




  • баннер

    Әлсіздік, шаршау




  • баннер

    Ауыру





  • баннер

    Ұйқының бұзылуы





  • баннер

    Зейіннің төмендеуі





  • баннер

    Тәбеттің болмауы





  • баннер

    Оң жақ қабырғаның астында ауырсыну





БАЕМА-ға қалай диагноз қоюға болады?


БАЕМА-ға ішкі органдардың суреттерін алуға мүмкіндік беретін сауалнама, зертханалық және бейнелеу зерттеулерінің деректері негізінде диагноз қойылады. Диагноз гистологиялық зерттеумен расталады — бауыр биопсиясы.1 Тексеру кезінде бауырды май басуының басқа себептерін, мысалы, алкогольді асыра пайдалануды және осы органның қалған созылмалы ауруларын жоққа шығару маңызды.7


Фиброздың қаншалықты тез дамитынын бағалау үшін инвазивті емес сынақтар жүргізіледі. Мысалы, NFS фиброзының шкаласы қолданылады, оның көмегімен алты факторды талдауға болады: жас, дене салмағының индексі, зертханалық нәтижелер, соның ішінде қан глюкозасы, AСT және AЛT ферменттері, қандағы тромбоциттер саны және альбумин деңгейі.1,7 


БАЕМА-ны қалай емдеуге болады?


БАЕМА терапиясының бірінші желісі әдетте келесі қадамдарды қамтиды:





баннер

Салмақ жоғалту


Салмақты 10 % төмендеткен жөн, бірақ дене салмағының бастапқы деңгейден 3-5% төмендеуімен жақсару байқалады.7





баннер

Диета


Мақсат - БАЕМА-ны қайтару және ілеспе метаболикалық бұзылулардың даму қаупін азайту. Диетаның калориясын 30 %-ға төмендететін төмен калориялы диета ұсынылады.





баннер

Дене белсенділігі


Тұрақты жаттығулар бауырдағы майдың мөлшерін азайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, физикалық белсенділік БАЕМА -мен байланысты метаболикалық бұзылулардың қаупін азайтады, мысалы: қант диабеті және семіздік.3







БАЕМА -ны қалай болдырмауға болады?


БАЕМА -ның дамуын болдырмау үшін салауатты өмір салты мен дұрыс тамақтану әдеттеріне назар аудару керек:





баннер

Теңдестірілген тамақтану6


Рациондағы қарапайым көмірсулар мен қаныққан май қышқылдарының мөлшерін азайту керек. Үйде тамақ дайындау кезінде Жерорта теңізі диетасының принциптерін ұстану ұсынылады. Бұл көкөністерді, дәнді дақылдар өнімдерін, зәйтүн майын көп тұтынуды білдіреді. Қантты сусындар мен кондитерлік өнімдерде кездесетін глюкоза-фруктоза сиропын алып тастау керек.

Толығырақ.






баннер

Тұрақты физикалық белсенділік3


Күнделікті физикалық белсенділікпен айналысыңыз. Қарқынды жаттығулар орташа қарқынды жаттығуларға қарағанда пайдалы екендігі дәлелденді. Мысалы, жүгіру жаяу жүруден гөрі пайдалы.


Толығырақ






баннер

Салмақты қалыпқа келтіру3


Салмақ жоғалту үшін күнделікті диетаның калориясын азайтыңыз. Бұл зертханалық көрсеткіштерді — аминотрансферазалар деңгейін қалыпқа келтіруге көмектеседі.





БАЕМА қанша кезеңнен тұрады?


Аурудың үш кезеңі бар: 7




  • Бауырдың майлы инфильтрациясы (стеатоз).




  • Алкогольді емес стеатогепатит (АЕСГ).




  • Бауыр циррозы.





Жиі қойылатын сұрақтар




  • БАЕМА-ның бетін қайтаруға бола ма?




Бүгіннен бастап Эссенциале® Форте Н көмегімен бауырға күтім жасауды бастаңыз

essentiale

Эссенциале® форте Н-бауырдың токсико-метаболикалық зақымдануы және бауырдың қабынуы салдарынан бауыры зақымданған пациенттерге арналған рецептсіз сатылатын дәрілік препарат. Құрамында 300 мг белсенді зат - маңызды фосфолипидтер (ЭФЛ) бар.

  • Ол бауыр ауруларын емдеу үшін қолданылады, оның жасушаларын қалпына келтіруге және қорғауға көмектеседі.
  • Препарат 1-сін алғашқы қабылдағаннан кейін 24 сағат ішінде әсер ете бастайды.
Толығырақ

Бауыр аурулары

Бауыр аурулары әрқашан дерлік алдын алу қажет болатын ауыр жағдай болып табылады. Бауырдың ең көп таралған ауруларымен танысыңыз.

Дереккөздер