Е гепатиті - бұл адамнан адамға оңай таралатын бауырдың вирустық ауруы. Көп жағдайда Е гепатиті вирусын (ВЕГ) жұқтырған адамдар аурудың жіті түрін тасымалдайды. 1
ДДСҰ мәліметтері бойынша, әлемде жыл сайын шамамен 20 миллион ВЕГ инфекциясы тіркеледі. 2015 жылы Е гепатиті шамамен 44000 өлімге әкелді — бұл вирустық гепатиттерден болатын өлімнің 3,3 %.
Е гепатиті бүкіл әлемде таралған, бірақ Шығыс және Оңтүстік Азияда, Африкада және Орталық Америкада жиі кездеседі. Бұл аймақтарда вирустың генотиптері ең көп таралған, олардың саны 1 және 2. Еуропа елдерінде нөмірі 3 генотип жиі кездеседі. Әдетте ауру асимптоматикалық немесе жеңіл, бірақ кейбір адамдар созылмалы түрге ауысуы мүмкін.
Көбінесе бұл иммуносупрессивті терапия алатын адамдар (мысалы, ағзаларды трансплантациялаудан кейін), аутоиммунды аурулары бар адамдар, сондай-ақ химиотерапиядан өтіп жатқан адамдар. 2
Е гепатиті — бұл адамнан адамға оңай таралатын вирустық бауыр ауруы
Көбінесе Е гепатиті вирусы ағзаға жұқтырған адамдардың немесе жануарлардың нәжісімен ластанған тамақпен немесе сумен енеді. Инфекция отбасында немесе адамдар тобында сирек кездеседі. Ерекшелік - барлық адамдар ластанған тағамды немесе суды тұтынған жағдайлар.
Вирус адамға жануарлардан таралуы мүмкін. Тасымалдаушылар - шошқалар, жабайы қабандар, бұғылар, қояндар және егеуқұйрықтар. Сонымен қатар, жануарлардың өздері Е гепатитімен ауырмайды, тек вирусты тасымалдайды. Сондықтан, егер адам шикі немесе жеткіліксіз қуырылған ет жесе, жұқтыруы мүмкін.5
ВЕГ инелерді бөлісу арқылы, қан немесе қақырық сияқты дене сұйықтықтары арқылы және жыныстық қатынас арқылы берілетіні туралы ешқандай дәлел жоқ. Алайда, ауызша-анальды жыныстық қатынас кезінде инфекция қаупі бар.
Е гепатиті вирусы таралуының негізгі жолдары:
Тамақпен және сумен
Егер тамақ пен су, мысалы, ағынды сулармен ластанса
Үй жануарларынан
Жануарлардың шикі немесе термиялық өңделмеген етін жеген кезде
Көптеген адамдарда ауру симптомсыз жүреді. Е гепатитінің белгілері пайда болса да, оларды басқа аурулардың белгілерімен шатастыруға болады. Әдетте симптомдар инфекциядан кейін 15-60 күннен кейін, орташа есеппен 40 күннен кейін пайда болады.
Е гепатитінде келесі белгілер болуы мүмкін:
Е гепатитін жіті вирустық гепатиттің басқа түрлерінен белгілері бойынша ажырату мүмкін емес, сондықтан диагнозды тек ВЕГ немесе вирустың РНҚ антиденелеріне қан немесе нәжіс сынағы арқылы растауға болады.1
Е вирустық гепатитін жұқтырудың алдын алу үшін етті термиялық өңдеуден кейін ғана тұтыныңыз. Шикі ет өнімдерімен байланыста болғаннан кейін қолды жууды ұмытпаған жөн.
Ауру адамдар басқаларға жұқтырмас үшін симптомдар пайда болғаннан кейін екі апта ішінде басқаларға тамақ дайындаудан аулақ болу керек. Жүкті әйелдермен, иммунитеті төмен адамдармен немесе бауыр ауруларымен байланысты шектеу маңызды. 5
Жұқтыру қаупі жоғары топқа адамдар көп қоныстанған лагерьлерде немесе уақытша тұрғын үйлерде тұратын адамдар, соның ішінде босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушылар жатады3. Сондай-ақ иммунитеті төмен адамдарда, бауыр ауруларында және жүкті әйелдерде ауру қаупі жоғары.1
Е гепатиті кең таралған елдерде бұл көбінесе егде жастағы жасөспірімдер мен жас ересектер арасында, яғни 15-44 жас аралығындағы адамдарда кездеседі.
ВЕГ жиі кездесетін аймақтарға барған кезде мыналарды есте сақтау маңызды:
Кран суын ішпеңіз. Бөтелкедегі суды ішкен дұрыс.
Сусындарда мұз текшелерін пайдаланбаңыз.
Тістерді тазалау кезінде ағын суды пайдаланбаңыз.
Тек пастерленген сүтті ішіңіз.
Термиялық жеткілікті өңделмеген жануарлардың етін немесе моллюскаларды жеуге болмайды.
Қабығы бар жемістерді немесе шикі көкөністерді жеуге болмайды. Қолданар алдында оларды жуылған қолмен және пышақпен тазалау керек. Сондай-ақ, басқа біреу дайындаған салаттардан аулақ болу керек. 5
Вирустық Е гепатиті әдетте емделусіз өтеді. Аурудың арнайы вирусқа қарсы терапиясы жоқ.4
Әдетте дәрігерлер демеуші ем тағайындайды. Науқастарға демалу, теңдестірілген тамақтану, көп сұйықтық ішу және алкогольден бас тарту ұсынылады.
Сондай-ақ, кез-келген дәрі-дәрмектерді, тіпті рецептсіз дәрі-дәрмектерді қабылдау туралы дәрігермен кеңесу керек. Аурудың ауыр жағдайларында, сондай-ақ жүктілік кезінде ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін.
Жиі қойылатын сұрақтар
1 және 2 вирустың генотиптері басым елдерде жіті Е гепатитінің созылмалы түрге ауысу жағдайлары әлі тіркелген жоқ.
Алайда, генотип 3 инфекциясының көбеюі созылмалы гепатит пен бауырдың созылмалы ауруларының дамуына әкеледі. Бұл жағдайлар негізінен орган трансплантациясынан өткен адамдар мен иммунитетті басатын ем қабылдағандар арасында кездеседі.1
Е гепатитінің алдын алуға арналған вакцина бар. Ол Қытайда жасалған және лицензияланған, бірақ басқа елдерде әлі қол жетімді емес.3
